Translate

niedziela, 16 marca 2014

Bimetalizm

Bimetalizmkruszcowy system monetarny zbudowany w oparciu o dwa metale szlachetne: srebro i złoto. Opierał się na ustalonej relacji srebra do złota. Obydwa kruszce na równi uczestniczyły w obiegu pieniężnym. Jeśli jednak relacja rynkowa złota i srebra różniła się od ustawowej relacji monet złotych i srebrnych, wówczas pieniądz relatywnie droższy ("lepszy") był tezauryzowany (oszczędzany, odkładany), a w obiegu pozostawał pieniądz relatywnie tańszy ("gorszy").
Bimetalizm pojawił się w Europie w drugiej połowie XIII wieku wraz ze wprowadzeniem złotego florena we Florencji (1252) i złotego dukata w Wenecji (1284). Wcześniej w obiegu były już monety srebrne, tzw. groszowe. W Polsce były to od początku XIV wieku grosze czeskie. System bimetaliczny w Polsce zaczął funkcjonować dopiero od roku 1528.
Bimetalizm zdominował całkowicie system monetarny aż do końca XVIII wieku, kiedy to w roku 1794 wyemitowano pierwszy pieniądz papierowy. W XIX wieku obowiązywał już tylko w niektórych krajach. Coraz większe znaczenie zaczynał zdobywać pieniądz papierowy a niektóre kraje oparły swój system monetarny tylko na złocie.
System ten przetrwał aż do początków XX wieku, a w niektórych krajach parytet złotowy (pełne pokrycie wartości waluty w zasobach złota) zachowano jeszcze do niedawna.

Pieniądz kruszcowy

Pieniądz kruszcowy to jedna z form pieniądza, która pojawiła się w początkowej fazie jego rozwoju i zastąpiła inną z form, pełniących funkcję płatniczą - towary powszechnego użytku. Pomysł zastąpienia towarów konsumpcyjnych metalami znacznie usprawnił wymianę handlową. Na początku rolę pieniądza pełniły metale nieszlachetne, takie jak żelazo, miedź oraz brąz, natomiast w toku dalszej ewolucji zastąpiły je metale szlachetne - złoto i srebro, a także platyna.
W trakcie rozwoju i doskonalenia się wymiany towarowej okazało się, że właśnie kruszce szlachetne najlepiej nadają się do pełnienia funkcji pośrednika w wymianie handlowej, za który można było zakupić każdy towar. Metale te ze względu na swoje cechy i właściwości fizyczne świetnie nadawały się na ekwiwalent wymiany. Gwarantowały one bowiem trwałość i tak ważną stabilność wartości (były one bowiem towarem rzadkim, co sprawiało, że nie były podatne na gwałtowne spadki wartości[1]). Ponadto cechy, takie jak duża wartość przy stosunkowo małej objętości, podzielność bez utraty wartości użytkowej i niezniszczalność, ułatwiały jego przechowywanie, transport i wymianę.
Początkowo pieniądz kruszcowy był uciążliwy w użytkowaniu ze względu na wielkość i nieregularność brył oraz konieczność każdorazowego ważenia podczas wymiany. Sztaby złota lub srebra zaczęto więc dzielić na mniejsze kawałki, z których każdy odpowiadał przyjętej wartości. Posiadały one różne kształty, najpierw były to kawałki stopu złota i srebra (zwanego elektronem) bądź wykonane z brązu wyobrażenia delfinów, ale najczęściej przyjmowały postać kulistych lub spłaszczonych bryłek. Tak właśnie powstały monety, czyli powszechnie znane znaki pieniężne - kawałki metalu o określonym składzie i wadze, które opatrzone były znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie, a widniała na niej podobizna panującego władcy. Zapobiegało to umniejszaniu jej wartości.
Dla zabezpieczenia przed kradzieżą posiadacze dużych zasobów pieniądza kruszcowego oddawali go na przechowanie posiadającym skarbce złotnikom. Część z nich przekształciła się później w bankierów. W zamian za zdeponowanie oszczędności złotnicy wydawali ich właścicielom kwity depozytowe, które były zobowiązaniami do natychmiastowego zwrotu przechowywanego kruszca. Posiadanie takiego kwitu było równoznaczne z posiadaniem złota czy srebra. Zapoczątkowało to dematerializację pieniądza – pieniądz towarowy, poprzez pieniądz metalowy (monetę), przekształcił się w pieniądz papierowy (banknot).

materiał zapożyczony z wikipedia , wolna encyklopedia

moneta

Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.
Pierwsze monety powstały w VII w. p.n.e. w Lidii (dzisiejsza Turcja). Były one wykonane z elektrumu (stopu złota i srebra, naturalnie występującego w niektórych rzekach Azji Mniejszej) i miały owalny kształt. Następnie, monety zostały rozpowszechnione w Basenie Morza Śródziemnego przez Fenicjan oraz Greków. Metalowe pieniądze wykształciły się także niezależnie w Chinach i Indiach.
Główne elementy składowe monety to: awers i rewers (strona zawierająca informacje o emitencie i strona odwrotna), otok, rant, rzadziej egzerga. Poza tym, podczas opisywania monetę dzieli się na dwa pola (lewe i prawe) oraz odcinek. Monety mogą być także źle dośrodkowane, czy mieć odwrócony kierunek stempla.
Monety mogą posiadać różne kształty: poza oczywistym okrągłym, mogą być także kwadratowe, prostokątne (tzw. klipy) lub wielokątne (np. współczesny bilon iracki). Są również monety z dziurą pośrodku. Wykonuje się je najczęściej z: metali (np. srebro, złoto, miedź, platyna) i ich stopów (np. brąz, mosiądz). Najmniejszą znaną monetą był hemitetartemoron (1/8 obola) z Aten - 2mm, natomiast największą 1000 mohurów z imperium Mogołów wybite w Agrze w 1613 r. - 203 mm, 12 kg.
Współcześnie powstało zjawisko tzw. monet kolekcjonerskich, emitowanych bądź to przez banki centralne, bądź to przez prywatnych emitentów. Przeważnie są one bite w niskich nakładach i sprzedawane w cenach nie mających przełożenia na ich wartość nominalną. W celu nadania prywatnym emisjom wyglądu zbliżonego do prawdziwych monet kilka krajów bądź dominiów, często nie mających nawet własnej waluty, udostępnia za opłatą własne znaki państwowe, które emitent może umieścić na swoich wyrobach. Należą do nich m.in. Kongo, Armenia, Somalia, Wyspy Cooka, Niue, Wyspy Kokosowe, Palau i inne. Wykorzystanie tych znaków nie jest ograniczone w żaden sposób i może być umieszczone na dowolnym produkcie, za który została wniesiona odpowiednia opłata. Emisje takie, w celu przyciągnięcia niedoświadczonych kolekcjonerów mają często niezwykłe kształty: trójkąta - 2 dolary z Wysp Cooka, czterolistnej koniczyny czy okręgu zawierającego buteleczkę wody z Lourdes (sygnowane przez Palau), gitary (sygnowane przez Somalię), mają niezwykłe dodatki - jak np. dioda w "monecie" Niue, czy są wykonane z tworzyw nie nadających się do tworzenia prawdziwych monet, jak np. drewniane "monety" Konga czy plastikowe Wysp Kokosowych.
Tzw. monety kolekcjonerskie są monetami tylko de jure (dotyczy to głównie emisji banków centralnych, większość emisji prywatnych nie spełnia i tego warunku), a nie de facto, ponieważ nie ma praktycznej możliwości zastosowania ich jako środka wymiany pieniężnej.
Monety kruszcowe i bilon to dwie zupełnie różne rzeczy. Wartość tych pierwszych jest uzależniona w zasadniczej mierze od ilości i wartości znajdujących się w nich metali. Bilon natomiast to pieniądz zdawkowy (fiducjonalny), tak jak banknoty. Jego wartość jest ustalona przez emitenta.

materiał zapożyczony z wikipedia,wolna encyklopedia

środa, 1 stycznia 2014

Monety okolicznościowe 2 złote (III RP)

Okolicznościowe monety o nominale 2 złote (również GN, NG, golden nordic, nordic gold, nordyckie złoto) – monety okolicznościowe emitowane przez Narodowy Bank Polski od 1995 roku. Monety te bite są stemplem zwykłym i mają status monet obiegowych, są więc prawnym środkiem płatniczym w Polsce. W pierwszym roku numizmaty bite były w miedzioniklu (CuNi). Od roku 1996 emitent zmienił materiał na stop Nordic Gold (CuAl5Zn5Sn1) używany do dziś. Są kontynuacją przeddenominacyjnych nominałów 20000 zł, które w wyniku denominacji zostały zastąpione aktualnym nominałem – 2 złote. W maju 2014 roku planowane jest zakończenie emisji monet o nominale 2 złote i zastąpienie ich bilonem okolicznościowym o nominale 5 złotych.
Monety okolicznościowe emitowane są z okazji obecnych, jak i przeszłych wydarzeń, wybitnych osobistości, polskich miast, województw czy zabytków kultury materialnej. Dotychczas okolicznościowe monety dwuzłotowe wydane zostały w 16 seriach: Dzieje Złotego, Herby województw, Historia Jazdy Polskiej, Historia polskiej muzyki rozrywkowej, Historyczne Miasta Polski, Miasta w Polsce, Polska droga do wolności, Polscy Malarze XIX/XX wieku, Polscy Podróżnicy i Badacze, Polski Rok Obrzędowy, Poczet królów i książąt polskich, Polskie Kluby Piłkarskie, Polskie okręty, Wielkie Bitwy, Zabytki Kultury Materialnej w Polsce/Zabytki Rzeczypospolitej (dawniej Zamki i Pałace w Polsce), Zwierzęta Świata, a także o tematach indywidualnych.
Do 5 grudnia 2013 roku wyemitowano 256 różnych motywów monet dwuzłotowych


Informacje ogólne:

Głównym projektantem awersów dwuzłotowych monet okolicznościowych jest Ewa Tyc-Karpińska. Awersy numizmatów Rok 2000 – przełom tysiącleci oraz 10 lat Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zaprojektował Robert Kotowicz, natomiast awersy monet serii Herby województw – Urszula Walerzak. Projektanci rewersów zestawieni są w tabel
 
 

Monety miedzioniklowe

Miedzioniklowe monety okolicznościowe o nominale 2 złote bito tylko w 1995 roku[5].

Monety ze stopu nordic gold

Monety okolicznościowe o nominale 2 złote z tego stopu bite są od roku 1996[5]. Pierwszą była moneta z wizerunkiem Zygmunta II Augusta[6].
  • Średnica: 27 mm
  • Waga: 8,15 g
  • Stop: nordic gold
  • Rant:
    • od roku 1996 do 1998 oraz dwie pierwsze monety z roku 1999 posiadały rant gładki.
    • od trzeciej monety w roku 1999 do końca 2000 roku monety posiadały napis "NARODOWY BANK POLSKI".
    • od roku 2001 monety posiadają ośmiokrotnie powtórzony napis "NBP", co drugi odwrócony o 180°.

Wyjątki

Rok 2000 – przełom tysiącleci
  • Waga: 8,31 g
  • Stop: moneta bimetaliczna, pierścień: nordic gold, środek: miedzionikiel
10 lat Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy
  • Waga: 7,74 g
  • Moneta jako jedyna ma otwór
50-lecie Programu 3 Polskiego Radia
  • Kształt kwiat hiszpański
 
 
 
NUMIZMATYKA- (z gr. νομισματική) – nauka pomocnicza historii, zajmująca się badaniem monet, banknotów i innych znaków pieniężnych pod względem historycznym, estetycznym, a także technicznym. W ostatnich latach coraz częściej za dział numizmatyki uważana jest polityka monetarna (zwalczanie przestępczości monetarnej, polityka emisyjna, obieg pieniądza, jako wyraz świadomych działań emitenta). Pochodzenie słowa numizmatyka nie jest do końca jasne - nie wiadomo, czy pochodzi od łacińskiego nummus, czy też od greckiego nomisma. Numizmatyka ma swoje początki w XIV wieku, rozwinęła się w okresie renesansu. Największe w Polsce zbiory monet i medali znajdują się w muzeach narodowych w Warszawie i w Krakowie.

 
Terminy szczególnie przydatne w numizmatyce średniowiecznej:
  • gatunek monety - zwykle obejmuje numizmaty o tych samych, bądź podobnych cechach metrologicznych - wadze, próbie (np. denar, grosz, talar, drachma)
  • typ monety - obejmuje numizmaty opatrzone tym samym wyobrażeniem, z reguły zamyka się w jednej emisji
  • odmiany monety - istnieją w obrębie typów, obejmują monety wybite tą samą parą stempli
  • próba - zawartość czystego kruszcu w monecie
  • renovatio monetae - stosowana już we wczesnym średniowieczu wymiana monety na nową na warunkach korzystnych dla pana menniczego
  • pan menniczy - zleceniodawca emisji.

Nauki poboczne

Egzonumia - nauka zajmująca się obiektami podobnymi do monet, lecz nie będących oficjalnymi środkami płatniczymi, takimi jak wszelkiego rodzaju żetony, czy medale.
Notafilia - nauka zajmująca się badaniem papierowych znaków pieniężnych i banknotów. Znaczny rozwój nastąpił w latach 20., gdy zaczęto emitować niemieckie serie notgeldów. Kiedy notafilia została wydzielona jako oddzielna gałąź w 1970, zaczęto wydawać specjalistycznie katalogi i opracowania banknotów.
Skrypofilistyka - nowa, rozpowszechniająca się w Europie od 1975 r. forma kolekcjonowania akcji i obligacji oraz innych giełdowych papierów wartościowych.

 

niedziela, 29 grudnia 2013

podatek PCC i podatek od zysku czy musimy płacić ..???

Według obowiązującego w Polsce prawa każdej transakcji kupna-sprzedaży przewyższającą kwotę  1000zł należy uiścić podatek od czynnośći cywilno-prawnych w wysokości 2% kwoty transakcyjnej . W przypadku monet złotych podatek ten jest istotny, ponieważ ceny 99% monet złotych są wyższe niż 1000zł.

Transakcje na aukcjach internetowych nie są jeszcze tak szczegółowo sprawdzane przez pracowników Urzędników Skarbowych , lecz ta  sytuacja może ulec zmianie . Dlatego sprzedający zamieszcza opis że podatek płaci kupujący.

W przypadku zakupów dokonywanej w firmie numizmatycznej na rynku lokalnym lub internetowym jestesmy zwonieni z podatku , ponieważ firma wystawia nam paragon lub fakture , która z zwalnia nas z płacenia podatku.  



Drugim podatkiem jakim możemy się zetknąć jest podatek od zysku, wynosi 19% . Jeżeli kupimy monetę za 1000zł a sprzedamy ją za  2100zł powinniśmy zapłacic 19% podatku od zysku , czyli od kwoty 1100zł  .Jednak jeżeli minie co najmniej pół roku od zakupu monety do sprzedaży, wtedy jesteśmy zwolnieni z podatku . Dlatego również i ten podatek można ominąć.

materiał zapożyczony z książki inwestowanie w monety (Tomasz Witkiewicz)

sobota, 28 grudnia 2013

KONIEC 2ZŁOTÓWEK W 2014R.

olbrzymim zaskoczeniem dla kolekcjonerów jest fakt wycofania przez NBP monet 2złotowych okolicznościowych , którymi jestem zafascynowany ponieważ każdego przecietnego człowieka jest stać aby je zbierać ale cóż nie odemnie ta decyzja zależy. Zamiast popularnych 2złotówek Bank Polski zamierza wprowadzić monety 5złotowe okolicznośćiowe które mają wychodzić tylko raz na pół roku po milion dzwieśćie tysięcy sztuk każda . Seria tych 5  złotówek została zatytułowana  ODKRYJ POLSKĘ , która ma przedstawiać piękne miejsca naszego kraju a projekty na te monety zostaną wybrane w ogólnopolskim konkursie dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Więc w kwietniu 2014r. zostanie wyemitowana ostatnia moneta 2złotowa . Wielka szkoda bo wielu z nas ma w swej kolekcji komplety 2 GN i chciałoby je nadal zbierać a NBP nam to uniemozliwił . pozdrawiam wszyskich kolekcronerów .